Башҡортостанда МХО геройҙары тураһында хәтерҙе һаҡлау эшен киңәйтәләр
Хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыусыларҙың батырлыҡтарын мәңгеләштереү мәсьәләләре Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Мәҙәниәтте һәм сәнғәтте үҫтереү советы ултырышының төп темаларының береһе булды.
Республика Хәрби Дан музейы директоры Илшат Үтәев үҙ сығышында билдәләүенсә, төбәктә хәҙерге Ватанды һаҡлаусыларға арналған музей экспозицияларын булдырыу буйынса системалы эш ойошторолған. Был селтәр ҙур музейҙарҙы ғына түгел, ә китапханаларҙы, мәҙәниәт йорттарын да үҙ эсенә алған. Һәр муниципалитетта тематик майҙандар булдырылған. Уның мәғлүмәттәре буйынса, бөгөнгә республикала 200-ҙән ашыу күргәҙмә асылған, ә музей фондтары хәрби хәрәкәттәр зонаһынан килтерелгән 3000 уникаль экспонат менән тулыландырылған.
Республиканың төп хәрби музейы директоры һүҙҙәренсә, МХО геройҙары тураһында хәтерҙе һаҡлау буйынса системалы эште координациялаусы булып Республика Хәрби Дан музейы тора. Рәсәй хәрби-тарихи йәмғиәте менән берлектә методик рекомендациялар эшләнә, улар бәләкәй ауыл мәҙәниәт йорттарына ла профессиональ экспозициялар булдырырға ярҙам итә. Музей хеҙмәткәрҙәрен әҙерләү Башҡортостан Милли музейы базаһында үтә.
Уларҙың халыҡҡа уңайлы булыуына айырым иғтибар бүленә. Быға күсмә музей «инфотака»һы эше миҫал булып тора.
Илшат Үтәев билдәләүенсә, бөгөн мәҙәниәт учреждениеларының эше экскурсиялар үткәреү менән генә сикләнмәй. Хәҙерге ваҡытта музейҙар һәм китапханалар яугирҙәр ғаиләләре өсөн йыйылыу урындарына әүерелде. Йыл башынан республикала 3000-гә яҡын сара үткәрелгән – ҡаһарманлыҡ дәрестәренән алып ижади кисәләргә тиклем, уларҙа 17 меңгә яҡын кеше ҡатнашҡан.
«МХО-ла ҡатнашыусылар һәм уларҙың яҡындары беҙҙең проекттарҙың төп геройҙары булһын өсөн тырышабыҙ. Улар эксперт, лектор һәм артист ролен башҡарһын. Был уларҙың социаль һәм мәҙәни реабилитацияһының мөһим өлөшө», – тине Үтәев.
Шулай уҡ музей хеҙмәткәрҙәре гуманитар миссияларҙа әүҙем ҡатнаша, яңы экспонаттар алыу өсөн туранан-тура алғы һыҙыҡҡа сыға. Атап әйткәндә, ул Рәсәй эҙәрмәндәр хәрәкәте менән берлектә «СВОя война» музей программаһы тормошҡа ашырылды. Региональ бүлек етәксеһе, Башҡортостан Республикаһының Еңеү Дан музейы ғилми хеҙмәткәре Владимир Сергеевич Волков хәҙерге ваҡытта МХО хеҙмәт итә һәм музейға яңы экспонаттар йыйып оҙатырға әҙерләнә. Хәҙерге көндә Башҡортостан Республикаһының Еңеү Дан музейы фондында 300-ҙән ашыу уникаль әйбер бар. Уларҙың бер өлөшө 2025 йылдың авгусында асылған "Рәсәй. Донбасс. махсус хәрби операция" стационар экспозицияһында ҡуйылған.
Шул уҡ ваҡытта мәҙәниәт учреждениеларында ирекмәндәр оҫтаханалары эшләй, унда хеҙмәткәрҙәр селтәрҙәр бәйләй, окоп шәмдәре яһай һәм фронтҡа посылкалар йыя. Ижади берләшмә лә ситтә ҡалмай. Атап әйткәндә, рәссамдар геройҙарҙың портреттарын яҙа, шағирҙар һәм яҙыусылар йыйынтыҡтар ижад итә, ә театрҙар репертуарҙарына хәҙерге Ватанды һаҡлаусыларға арналған постановкалар индерә.
Илшат Утяев махсус хәрби операцияла ҡатнашыусыларҙың батырлыҡтарын мәңгеләштереү буйынса Башҡортостандың тәжрибәһе бөтә Рәсәй кимәлендә юғары баһа алды тип билдәләне. Республиканың "махсус хәрби операцияла ҡатнашыусыларҙы мәҙәни реабилитациялау" кеүек проекттары "Яңы заман өсөн көслө идеялар" форумында һәм "Интермузей. БРИКС+" халыҡ-ара фестивалендә тәҡдим ителде. Ә бөгөн илдәге федераль музейҙар Рәсәй кимәлендәге күргәҙмәләр ойоштороу өсөн экспонаттар биреү буйынса башҡорт коллегаларына йышыраҡ мөрәжәғәт итә.
Күргәҙмәләрҙең матди-техник базаһын нығытыу айырым темаға әйләнде. Атап әйткәндә, мәҙәниәт учреждениеларында хәүефһеҙлек системаларын яңыртыу кәрәклеге тураһында һүҙ барҙы, был тамашасыларҙы ла, уникаль музей фондтарын да ышаныслы һаҡлауҙы тәьмин итергә тейеш.
- Музейҙарға хәрби хәрәкәттәр зонаһынан ысын әйберҙәр килә: осколоктар, гильзалар, ҡорал элементтары, шул иҫәптән боеприпастар һәм уларҙың фрагменттары. Хәрби экспонаттарҙы ҡабул итеү тәртибенә коллегаларҙың иғтибарын йүнәлтеүҙәрен һорайым. Эске эштәр органдары менән хеҙмәттәшлектә әйберҙәрҙең хәүефһеҙлеген раҫлауҙы үткәреү зарур, - тип билдәләне Илшат Утяев.
Сығышын тамамлап, Башҡортостан Республикаһының Еңеү Дан музейы директоры "заман күрһәткәнсә, музей — ул халыҡтың тарихи хәтер һәм ғорурлыҡ урыны" тип билдәләне.
